Vaktin yok mu? Haberi senin için sadeleştirelim.
Bir biçim seç; haberin özü saniyeler içinde burada belirsin.
Yukarıdaki üç seçenekten birine dokun.
Avrupa Komisyonu'nun 2026 çalışma programında yer alan Digital Fairness Act teklifinin yılın dördüncü çeyreğinde sunulması bekleniyor. Avrupa Parlamentosu'nun mevzuat takip kaydına göre düzenleme dört başlığı hedefliyor.
Bunlar: karanlık desenler (kullanıcıyı istemediği karara yönlendiren aldatıcı arayüz tasarımları), sosyal medya influencerları eliyle yapılan pazarlama, dijital ürünlerin bağımlılık yapan tasarımı ve tüketici zaaflarını hedef alan kişiselleştirme uygulamaları.
Karanlık desen nedir, neden e-ticareti ilgilendiriyor
Karanlık desen, kullanıcıyı bilinçli olarak belirli bir karara iten arayüz düzenlemesi. E-ticarette en tanıdık örnekleri sepette önceden işaretlenmiş ek hizmetler, iptal etmesi zorlaştırılmış abonelikler, geri sayan sahte stok uyarıları ve zorlukla bulunan çıkış bağlantıları.
Bu tasarımların bir kısmı bugün de haksız ticari uygulama sayılabiliyor; düzenlemenin getireceği fark, bunları ayrı ayrı dava konusu yapmak yerine tek bir çerçevede tanımlaması olacak.
İstişarede taraflar ayrıştı
24 Ekim 2025'e kadar süren kamuoyu istişaresinde tüketici örgütleri daha katı kurallar çağrısı yaptı. TikTok gibi platformlar ise sınırlı bir müdahalenin yeterli olacağını savundu.
Bu ayrışma metnin nihai kapsamının nerede duracağını da belirsiz kılıyor. Teklif sunulduktan sonra Parlamento ve Konsey sürecinin uzun süreceğini varsaymak gerekiyor; düzenlemeler bu ölçekte genellikle yıllara yayılıyor.
Türkiye zaten benzer bir adımı attı
Türkiye'de Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'ndeki değişiklik 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi. O düzenleme de influencer içeriklerinde reklam ibaresi zorunluluğu, indirimli satışta referans fiyat kuralı ve yapay zekâ ile üretilen karakterlerin belirtilmesi gibi başlıklar taşıyor.
Yani AB'nin hazırlandığı alanların bir bölümünde Türkiye'deki satıcı için kural şimdiden yürürlükte. Avrupa'ya satan işletme açısından iki mevzuatın aynı yöne bakması, tek bir uyum çalışmasının iki pazarda birden işe yaraması demek.
Bugünden yapılabilecek şey
Teklifin çıkmasını beklemeden yapılabilecek bir denetim var: kendi sitenizde satın alma ve iptal akışını baştan sona, yeni bir kullanıcı gibi geçin. İptal etmesi satın almadan zor olan her adım, düzenleme geldiğinde ilk bakılacak yer olacak.
Önceden işaretlenmiş kutucuklar, doğrulanamayan aciliyet uyarıları ve gizlenmiş toplam tutar; bunlar dönüşümü kısa vadede artırsa da iade ve şikâyet olarak geri dönüyor. Kuralın gelmesini beklemek yerine, bugün ölçülebilir bir maliyet kalemi olarak ele almak daha kârlı.
Bu içerikteki temel bilgi ve rakamlar yukarıdaki birincil kaynakta ya da açıkça belirtilmiş araştırma yayımlayıcısında kontrol edilmiştir.
