Ticaret Bakanlığı'nın e-ticaret yönetmelik taslağındaki en az konuşulan madde, muhtemelen en kalıcı etkiyi bırakacak olanı: satıcının verisini bedelsiz taşıma hakkı.
Kargo tazminatı ve reklam sınırı gibi başlıklar daha çok manşet oldu, çünkü etkileri anında hissediliyor. Veri taşınabilirliği ise sessiz çalışıyor; etkisini bir kampanya döneminde değil, satıcının platform değiştirme kararında gösteriyor.
Bağlılığın ne kadarı tercih
Bir satıcının bir pazaryerinde kalma nedeni her zaman memnuniyet değil. Yıllarca biriken ürün içerikleri, değerlendirmeler, satış geçmişi ve performans puanı, taşınamadığı için kalınan bir birikim oluşturuyor. Ayrılmak, sıfırdan başlamak anlamına geliyor.
Bu birikim taşınabilir hâle geldiğinde platformun elindeki en güçlü tutucu kaybolmuyor ama zayıflıyor. Satıcı kalmayı seçtiğinde bunu mecburiyetten değil, aldığı hizmetten dolayı seçmiş oluyor. Platform açısından bu, komisyon oranının tek başına savunulamayacağı bir dönem demek.
Taşınabilirlik yalnızca dosya indirmek değil
Düzenlemenin pratikte işe yarayıp yaramayacağı, verinin hangi biçimde teslim edildiğine bağlı. Kullanılamayacak bir çıktı, teknik olarak yükümlülüğü yerine getirir ama satıcıya hiçbir şey kazandırmaz.
Ürün eşleşmelerinin, kategori yapısının ve değerlendirme geçmişinin karşı tarafta anlamlı biçimde yeniden kurulabilmesi gerekiyor. Uygulama yönergesi bu ayrıntıyı netleştirmezse madde kâğıt üzerinde kalır; sektörün asıl izlemesi gereken yer burası.
Platformlar için yeni rekabet alanı
Satıcının çıkışı kolaylaştığında platformun tutunma aracı da değişiyor: daha iyi satıcı paneli, daha anlaşılır raporlama, daha hızlı ödeme, daha adil ceza sistemi. Bunlar bugüne kadar yatırım sıralamasında hep vitrin tarafının arkasında kalıyordu.
Satıcı deneyimini ciddiye alan platform, taşınabilirlikten en az zarar gören taraf olacak. Satıcıyı yalnızca birikmiş verisiyle tutan platform ise ilk kez gerçek bir rekabetle karşılaşacak.
Satıcı ne yapmalı
Hakkın gelmesini beklemeden yapılabilecek bir şey var: veriyi bugünden kendi tarafında toplamak. Ürün içerikleri, görseller, kategori eşleşmeleri ve müşteri geri bildirimleri kendi sisteminde de duran satıcı, platform değiştirme kararını çok daha soğukkanlı verebiliyor.
Tek kanala bağımlılığı azaltmanın yolu birden fazla kanalda birden fazla mağaza açmak değil; hangi kanalda satarsa satsın kendi verisini kendi elinde tutmak. Taslak bu hakkı tanısa da tanımasa da doğru olan bu.
Bu metin bir köşe yazısıdır; yazarın değerlendirme ve görüşlerini içerir.